وايمکس در قفس

مينو مومني - Minoomomeni.com

هفته گذشته نخستين قرارداد تجهيزات وايمکس ميان دو شرکت خصوصي ايراني و خارجي منعقد شد . اين قرارداد و قراردادهاي احتمالي آينده اين خبر را به کاربران اينترنت در ايران مي دهد که به زودي قادر خواهند بود از تکنولوژي جديدي برخوردار شوند که حتي بسياري از کشورهاي پيشرفته نيز هنوز به سمت آن نرفته اند. وايمکس تکنولوژي است که اينترنت پرسرعت را به صورت بي سيم در اختيار کاربران قرار مي دهد و آنها قادر خواهند بود هنگام حرکت نيز از اينترنت پرسرعت استفاده کنند. همين موضوع «اينترنت در حال حرکت» باعث گسترش اين تکنولوژي در دنيا شده است. در حالي که تکنولوژي هاي امروزي که در کشور مورد استفاده قرار مي گيرند براي استفاده هاي ساکن از اينترنت طراحي شده اند جذابيت وايمکس به در اختيار قرار دادن اينترنت پرسرعت در هنگام حرکت است. اما ايران در حالي ورود وايمکس به کشور را جشن مي گيرد که اعلام شده اينترنتي که قرار است از طريق تکنولوژي وايمکس در اختيار کاربران قرار گيرد فاقد امکان حرکتي است. اين به آن معناست که جديدترين نوع تکنولوژي ارائه اينترنت در دنيا قرار است به صورت ساکن مورد بهره برداري قرار گيرد و در واقع تفاوتي با سرويس هاي فعلي ADSL نخواهد داشت البته شايان ذکر است که اين ماجرا تنها مربوط به وايمکس نيست چرا که اغلب تکنولوژي هايي که سال هاست به کشور ما وارد شده است نيز به چنين سرنوشتي دچار شده اند.

تکنولوژي ارتباطي

شايد براي بسياري هنوز اين سوال مطرح باشد که به درستي وايمکس چيست که در پاسخ بايد گفت وايمکس که مخفف Worldwide Interoperability for Microwave Access است يک تکنولوژي ارتباطي است که انتقال ديتا در آن به صورت بي سيم صورت مي گيرد. اين تکنولوژي که از روش انتقال يک نقطه به چند نقطه بهره مي گيرد قادر است اتصال اينترنتي را به دستگاه هاي پرتابل مانند لپ تاپ يا تلفن همراه با سرعت سه مگابيت در ثانيه منتقل کند. اين تکنولوژي بر مبناي استاندارد802.16 IEEE کار مي کند که به آن استاندارد دسترسي بي سيم با پهناي باند بالا نيز گفته مي شود. پس از توسعه و اقبال عمومي به تکنولوژي واي فاي (WIFI ) که اينترنت را به صورت بي سيم با برد کم براي کاربران فراهم مي کرد وايمکس قادر است پهناي باند را در گستره هاي وسيع تر مانند يک شهر ارائه کند. با اين حال برخلاف واي فاي که به دليل فراگيري آن، دستگاه هاي متعددي براي اتصال به اينترنت از اين طريق طراحي و توليد و روانه بازار شده اند براي وايمکس هنوز معدود دستگاه هايي براي اتصال وجود دارند. با اين همه از طريق برخي مودم ها (همانند فناوري DSL) اين امکان براي کاربر وجود دارد که دستگاه پرتابل خود را به اينترنت متصل کند. برخلاف تصور موضوع سرمايه گذاري روي تکنولوژي وايمکس براي استفاده در داخل ساختمان ها نياز به سرمايه گذاري بيشتري دارد به همين دليل هم اکنون برخي شرکت هاي سازنده موبايل دستگاه هايي را که مجهز به تجهيزات دريافت امواج وايمکس باشد نيز روانه بازار کرده اند.

بنز قبل از ژيان

شايد خنده دار به نظر بيايد کشوري مثل ايران که هنوز ADSL در آن نتوانسته جاي خود را ميان مردم باز کند سراغ تکنولوژي جديدتري رفته اما اين يک واقعيت است که شرکت هاي مختلف حاضر به سرمايه گذاري هاي بسيار سنگين در اين بخش هستند چراکه مي دانند در صورت مساعد بودن فضاي کسب و کار و گسترش کاربران اينترنتي سود هنگفتي را کسب خواهند کرد به همين علت است که چند سالي است موضوع برگزاري مزايده و انتخاب شرکت ها و پروانه بهره برداري از وايمکس نقل محافل است. يک کارشناس فناوري هاي ارتباطي در اين خصوص مي گويد؛ «ما طي سال هاي اخير شاهد رشد اندک اينترنت پرسرعت در ايران بود ه ايم و دليل آن هم دخالت دولت نه فقط در بخش محتوايي که در بخش اقتصادي موضوع است. به عنوان نمونه بايد گفت شرکت هاي خصوصي خدمات دهنده اينترنت پرسرعت در اين سال ها با چه دشواري ها و مشقت هايي براي ارائه اينترنت به مردم روبه رو بوده اند و دعواي بين مخابرات و اين شرکت ها عملاً کشور را از رسيدن به حد نصاب تعيين شده پورت اينترنت پرسرعت در برنامه چهارم توسعه نيز محروم کرد.»گفتني است آنچه اين کارشناس به آن اشاره مي کند دعواي بي پايان ميان مخابرات و شرکت هاي خدمات دهنده اينترنت پرسرعت بود که در نهايت با ورود مخابرات استان تهران به ارائه پورت اينترنت پرسرعت تمايلات مخابرات براي در اختيار گرفتن خدمات دهي اينترنت را نمايان کرد. هر چند مخابراتي ها نيز در مقابل ادعا داشتند بخش خصوصي حاضر به ارائه سرويس در بسياري از مناطق شهري نيست اما از همان ابتدا بسياري از کارشناسان پيش بيني مي کردند نتيجه اين دعواها و کشمکش ها حضور دوباره دولت در بخش خدمات دهي است؛ کاري که مغاير با اصول خصوصي سازي و تصدي گري قلمداد مي شود. گفته مي شود وزارت ارتباطات در حالي پروانه وايمکس را صادر کرده که عملاً تلاش هايش طي اين چند سال در گسترش پورت هاي اينترنت پرسرعت با شکست مواجه شده است. دلايل اين موضوع هم عدم هماهنگي در برنامه ريزي توسعه يي اين وزارتخانه است. به عنوان مثال طي اين چند سال شاهد آن بوديم به رغم آنکه وزارت ارتباطات از يک سو خود را مشوق توسعه اينترنت پرسرعت توسط بخش خصوصي نشان مي داد از سوي ديگر زيرساخت هاي تلفن ثابت خود را به گونه يي طراحي کرده بود که امکان واگذاري خطوط ADSL در بسياري از مناطق عملاً وجود نداشت. اما در اين ميان محسن شاکردوست يک کارشناس مخابرات معتقد است عدم اعتقاد مديران وزارتخانه در دولت قبل باعث عقب ماندگي در دسترسي به اينترنت پرسرعت شده است. وي مي گويد؛ ما شاهد بوديم که مديران وزارتخانه اينترنت پرسرعت را در نهايت بيش از 128 کيلوبيت بر ثانيه مورد نياز جامعه نمي دانستند و حتي وزير سابق ارتباطات بارها در سخنراني ها و مصاحبه هاي خود تاکيد کرد همين 128 کيلوبيت هم براي کاربران خانگي کافي است يا معاون فناوري اطلاعات؛ ايشان حتي 56 کيلوبيت بر ثانيه را نيز براي دانلود کتاب توسط دانشجويان کافي ذکر مي کردند. حال با چنين عقايدي و در حالي که يک کوره راه را بزرگراه مي نامند چطور مي توان انتظار داشت اينترنت پرسرعت در ايران در اين سال ها رشد کند؟

واي مکس بي حرکت مي آيد

در حالي که بارها اعلام شده، ضريب نفوذ اينترنت پرسرعت در ايران نه تنها از متوسط جهاني بلکه از متوسط منطقه و کشورهاي همسايه نيز بسيار پايين تر و در عوض قيمت اينترنت به مراتب گران تر است در اين ميان حضور وايمکس چه تاثيري مي تواند در اين فضا داشته باشد؟ که در پاسخ بايد گفت، نياز اينترنت در آينده يک واقعيت است و امروزه به رغم دسترسي هاي محدود و گراني که به اينترنت پرسرعت در کشور وجود دارد ولي تقريباً اين شبکه ارتباطي حتي در داخل بدنه دولت نيز به يک ضرورت تبديل شده است. ما در حالي به سمت تکنولوژي وايمکس رفته ايم که همه مي دانند نقطه مصرف اصلي اين تکنولوژي استفاده از اينترنت در حال حرکت است اما در پروانه هاي صادره اين موضوع قيد شده که ارائه دهندگان وايمکس مجاز به ارائه اينترنت در حال حرکت نيستند و دليل آن هم ارائه اين سرويس از طريق اپراتور سوم است که قرار است نسل سوم تلفن همراه را ارائه کند. از اين رو وزارتخانه تلاش مي کند بازار را براي اپراتور احتمالي در آينده بسته نگه دارد.گفته مي شود، بهره گيري از وايمکس فعلاً براي آن دسته از مشترکيني به صرفه خواهد بود که مناطق مخابراتي آنان (به دليل همان دعواهاي مخابرات و شرکت هاي خدمات دهنده) قادر به ارائه اينترنت از طريق خطوط تلفن نيستند لذا آنان مي توانند صرفاً از اين اينترنت بي سيم در منازل يا محل کار استفاده کنند. به طور واضح وايمکس قرار است به عنوان يار ذخيره يي به ميدان بيايد که پيش از آن ADSL قادر به عرض اندام در آن نيست.در پايان بايد گفت چنين استفاده هاي جايگزيني از وايمکس بي شباهت به ديگر استفاده هاي جايگزيني در کشور ما نيست. چرا که ما عادت کرده ايم از هر چيزي به جاي چيز ديگري استفاده کنيم حتي اگر ظرفيت اش را نداشته باشد مثلاً امروزه مسافرکش هاي شخصي جايگزين تاکسي شده اند و تاکسي ها جايگزين اتوبوس ها و اتوبوس جايگزين مترو و... حال ما در مورد اينترنت نيز چنين رويکردي را شاهد هستيم چرا که وايمکسي را که مي تواند تحولي در اينترنت در حال حرکت ايجاد کند به يک تکنولوژي ساکن و ماقبل خود بدل کرده ايم و منتظريم تا روزي ديگر مزايده اپراتور سوم برگزار شود.
 

اعتماد